ମିସେଲ୍ ଫୁକୋ: ଶାସନଶୀଳତା ଏବଂ ନୈତିକତା (Michel Foucault: Governmentality and Ethics) ୧. ଉପକ୍ରମଣିକା: କ୍ଷମତାରୁ ଶାସନ ଆଡ଼କୁ (Introduction: From Power to Government) ବୈଚାରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ: ଫୁକୋ ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କୃତିଗୁଡ଼ିକରେ (ଯେପରିକି Discipline and Punish)…
ମିସେଲ୍ ଫୁକୋ: ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା (Michel Foucault: Major Political Thoughts) ଫୁକୋ ହେଉଛନ୍ତି ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଉତ୍ତର-ସଂରଚନାବାଦୀ ଚିନ୍ତାନାୟକ। ସେ ରାଜନୈତିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଏକ ଆମୂଳଚୂଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ କ୍ଷମତା (Power) କେବଳ ଏପରି କିଛି…
ଜନ୍ ରଲ୍ସ: ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା (John Rawls: Major Political Thoughts) ୧. ଉପକ୍ରମଣିକା: ଆଧୁନିକ ଉଦାରବାଦର ସ୍ଥପତି (Introduction: The Architect of Modern Liberalism) ଜନ୍ ରଲ୍ସ (୧୯୨୧-୨୦୦୨) ଆମେରିକାର ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଜଗତରେ…
କ୍ୟାରୋଲ୍ ପେଟ୍ମ୍ୟାନ୍: ପିତୃତନ୍ତ୍ର, ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମାଲିକାନା (Patriarchy, Contract, and Property in the Person) କ୍ୟାରୋଲ୍ ପେଟ୍ମ୍ୟାନ୍ ଏହି ତିନୋଟି ଅବଧାରଣାର ଆମୂଳଚୂଳ ପୁନର୍ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ କିପରି ଏଗୁଡ଼ିକ ସମାଜରେ ପୁରୁଷ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବଜାୟ…
କ୍ୟାରୋଲ୍ ପେଟ୍ମ୍ୟାନ୍: ଅଂଶଗ୍ରହଣଭିତ୍ତିକ ଗଣତନ୍ତ୍ର (Carole Pateman: Participatory Democracy) କ୍ୟାରୋଲ୍ ପେଟ୍ମ୍ୟାନ୍ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ନାରୀବାଦୀ ରାଜନୈତିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକାରୀ, ଯିଏ ଉଦାରବାଦୀ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଏବଂ…
କ୍ୟାରୋଲ୍ ପେଟ୍ମ୍ୟାନ୍: ଯୌନ ଚୁକ୍ତି (Carole Pateman: The Sexual Contract) କ୍ୟାରୋଲ୍ ପେଟ୍ମ୍ୟାନ୍ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ସମକାଳୀନ ନାରୀବାଦୀ ରାଜନୈତିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକାରୀ। ତାଙ୍କର ୧୯୮୮ ମସିହାର ପୁସ୍ତକ 'ଦି ସେକ୍ସୁଆଲ୍ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ' ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଇତିହାସକୁ ଏକ ବଡ଼…
ୱଲ୍ଷ୍ଟୋନକ୍ରାଫ୍ଟଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା କେବଳ ପଢ଼ିବା ଏବଂ ଲେଖିବା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥିଲା; ଏହା ଥିଲା ସାମାଜିକ ବିପ୍ଳବର ମୁଖ୍ୟ ଆୟୁଧ। ସେ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ ଯେ ନାରୀମାନଙ୍କର ଅବନତି ବା ଦମନ କୌଣସି ପ୍ରାକୃତିକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ…
ୱଲ୍ଷ୍ଟୋନକ୍ରାଫ୍ଟଙ୍କୁ ପ୍ରାୟତଃ "ନାରୀବାଦର ମାତୃ" (Mother of Feminism) ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ଜଣେ ପ୍ରଖର ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ରବାଦୀ (Republican) ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦାର୍ଶନିକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଅଧିକାର (ରାଜତନ୍ତ୍ର-ବିରୋଧୀ) କୁ ସିଧାସଳଖ ନାରୀମାନଙ୍କର ଅଧିକାର…
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ହାବରମାସଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତି ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ, ଯାହା ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ (Critical Theory) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିରାଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା। ଯେଉଁଠାରେ ମାର୍କ୍ସ ମାନବ ସମାଜର ବିକାଶ ପାଇଁ କେବଳ 'ଶ୍ରମ' (Labor/Work)…
ହାବରମାସ ହେଉଛନ୍ତି ଫ୍ରାଙ୍କଫର୍ଟ ସ୍କୁଲ (ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବା Critical Theory) ର "ଦ୍ୱିତୀୟ ପିଢ଼ି" (Second Generation) ର ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଆଧୁନିକ, ବିକଶିତ ପୁଞ୍ଜିବାଦୀ ସମାଜ (ଯେପରିକି ୧୯୪୫ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆମେରିକା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁରୋପ)…