1. ଉପକ୍ରମ ସକାରାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ (Affirmative Action) କହିଲେ ଐତିହାସିକ ଭେଦଭାବ, ସାମାଜିକ ଅସମାନତା ଏବଂ ବଞ୍ଚିତ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କର ଅଳ୍ପ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତିଗତ, ସାମ୍ବିଧାନିକ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବୁଝାଏ। ମହିଳାମାନଙ୍କ…
୧. ଉପକ୍ରମ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଓ ଅନ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଜଙ୍ଗଲବାସୀ (ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାରର ସ୍ୱୀକୃତି) ଆଇନ, ୨୦୦୬, ସାଧାରଣତଃ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ଆଇନ (Forest Rights Act—FRA), ୨୦୦୬ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହା ଭାରତରେ ଆଦିବାସୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଜଙ୍ଗଲବାସୀ…
୧. ଉପକ୍ରମ ଭାରତରେ ସଂରକ୍ଷଣ ନୀତି ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ସମାନ ସୁଯୋଗ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା, ସାମାଜିକ ବଞ୍ଚନା, ଅର୍ଥନୈତିକ ପଛୁଆପଣ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଓ ନିଯୁକ୍ତିରେ…
୧. ସକାରାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପର ଅର୍ଥ ଓ ଧାରଣା ସକାରାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ (Affirmative Action) କହିଲେ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିବା ସେହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତି ଓ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝାଯାଏ, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ବଞ୍ଚିତ, ସାମାଜିକ ଭାବରେ ପଛୁଆ ଏବଂ…
୧. ଉପକ୍ରମ ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ଜାତି ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାମାଜିକ ପରିଚୟର ଆଧାର ଭାବେ ରହିଆସିଛି। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସମାନତାର ନୀତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସହିତ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଭେଦଭାବକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାତି ଆଜି ମଧ୍ୟ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ, ସମ୍ବଳର…
ଉପକ୍ରମ ଭାରତରେ ଜାତି ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସିଛି। ଏହା ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନ, ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନ, ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରଚାର ରଣନୀତି, ମତଦାନ ଆଚରଣ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନୀ ମେଣ୍ଟ ଗଠନକୁ ପ୍ରଭାବିତ…
ଉପକ୍ରମ ଜାତି ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଓ ରାଜନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ। ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଜାତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସାମାଜିକ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ଭେଦ, ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ବୃତ୍ତି, ସମ୍ବଳର ଅସମାନ ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଗତିଶୀଳତା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସହିତ…
ଉପକ୍ରମ ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ଜାତି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଭାବେ ରହିଆସିଛି। ଏହା ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ, ଆର୍ଥିକ ସୁଯୋଗ, ଶିକ୍ଷା, ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଭେଦଭାବ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଓ ସାମାଜିକ ବହିଷ୍କାର ଯୋଗୁଁ ଐତିହାସିକ…
ଉପକ୍ରମ ଜାତି ଭାରତର ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଗଠନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶେଷତ୍ୱ ଭାବରେ ରହିଆସିଛି। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସମାନତାର ନିଶ୍ଚିତତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଭେଦଭାବକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜମି, ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ, ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ, ନେତୃତ୍ୱ…
ଉପକ୍ରମ ଜାତି ଭାରତର ସାମାଜିକ ଗଠନ ଏବଂ ସାମୂହିକ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାର ରୂପେ ରହିଆସିଛି। ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଏହା ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ, ବିବାହ, ବୃତ୍ତି, ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା, ସମ୍ବଳର ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ କ୍ଷମତାର ବଣ୍ଟନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ଯଦିଓ…