ଅଧ୍ୟାୟ ୧୪: ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତି – ଅଂଶଗ୍ରହଣ, ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଏବଂ ସଂଗଠନ (Electoral Politics – Participation, Representation and Mobilisation) ୧୪.୧ ଉପକ୍ରମ: ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଭ୍ୟାସ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତି ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତି ହେଉଛି ଗଣତନ୍ତ୍ରର ବାସ୍ତବିକ ପ୍ରକାଶ, ଯେଉଁଠାରେ…
ଅଧ୍ୟାୟ ୧୩: ଭାରତରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା (Electoral Process in India) ୧୩.୧ ଉପକ୍ରମ: ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା (Democracy and Electoral Process) ନିର୍ବାଚନ ହେଉଛି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୌଳିକ ମାଧ୍ୟମ। ଭାରତରେ, ନିର୍ବାଚନ କେବଳ ସମୟାନୁକ୍ରମିକ…
ଅଧ୍ୟାୟ ୧୨: ଦଳବଦଳ ଏବଂ ମେଣ୍ଟ ରାଜନୀତି (Defection and Coalition Politics) ୧୨.୧ ଉପକ୍ରମ: ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଦଳଗତ ଆନୁଗତ୍ୟ (Political Stability and Party Loyalty) ଆଧୁନିକ ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏକ ସ୍ଥିର ଦଳୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ…
ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧: ଭାରତୀୟ ଦଳୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Indian Party System) ୧୧.୧ ଉପକ୍ରମ: ଭାରତରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତି (Nature of Political Parties) ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଆଧୁନିକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଅଟନ୍ତି। ସେମାନେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ…
ଅଧ୍ୟାୟ ୧୦: ଭାଷା ଏବଂ ରାଜନୀତି (Language and Politics) ୧୦.୧ ଉପକ୍ରମ: ଏକ ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ଭାବରେ ଭାଷା (Language as a Political Identity) ଭାରତରେ ଭାଷା କେବଳ ଯୋଗାଯୋଗର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ; ଏହା ପରିଚୟ, ସଂସ୍କୃତି…
ଅଧ୍ୟାୟ ୯: ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକତା (Region and Regionalism) ୯.୧ ଉପକ୍ରମ: ଏକ ରାଜନୈତିକ ବର୍ଗ ଭାବରେ ଅଞ୍ଚଳ (Region as a Political Category) ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି ଏକ ଭୌଗୋଳିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବର୍ଗ, ଯାହା…
ଅଧ୍ୟାୟ ୮: ଧର୍ମ, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା (Religion, Secularism and Communalism) ୮.୧ ଉପକ୍ରମ: ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନରେ ଧର୍ମ (Religion in Indian Political Life) ଭାରତରେ ଧର୍ମ କେବଳ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିଶ୍ୱାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ…
ଅଧ୍ୟାୟ ୭: ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା – ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ (Gender – Participation and Representation) ଭାରତରେ ପରିଚୟ ରାଜନୀତି (identity politics)ର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଲିଙ୍ଗ (Gender), ଯାହା ରାଜନୈତିକ କ୍ଷମତା, ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି…
ଅଧ୍ୟାୟ ୬: ଜନଜାତି, ବିକାଶ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସୁରକ୍ଷା (Tribe, Development and Constitutional Protection) ଭାରତରେ ଆଦିବାସୀ ବା ଜନଜାତି ସମୁଦାୟଗୁଡ଼ିକ (Tribal communities) ଐତିହାସିକ ଭାବେ ସବୁଠାରୁ ଅବହେଳିତ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ଭାବେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି।…
ଅଧ୍ୟାୟ ୫: ଦଳିତ ଏବଂ ପଛୁଆ ଜାତି (Dalits and Backward Castes) ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଦଳିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ (OBCs) ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରନ୍ତି। ରାଜନୈତିକ କର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ଭାରତୀୟ…